Iconen als inspiratiebron voor de mandala

Thema’s en werkvormen

Christus pantocratorDit hoofdstuk is bedoeld als inspiratiebron. Je krijgt informatie over de achtergronden van enkele belangrijke icoon afbeeldingen. Ook staan er korte thematische overdenkingen bij de mandala werkvormen. Tijdens het tekenen van de mandala, kun je zo makkelijker een verbinding aangaan met de afgebeelde persoon, voorstelling of aangeboden thema.

Bij elke opgenomen voorstelling staan (mandala) werkvormen met uitleg. Daarbij doe ik enkele suggesties voor het gebruik van ons boek Mandala’s en Mantra’s of ik verwijs naar inspirerende sites. Het icoon kan een integraal onderdeel van een intuïtieve mandala zijn. Ook kan de voorstelling bepaalde associaties, gedachten en gevoelens bij je oproepen, die als thema in je mandala tekening zichtbaar wordt.

Engelenscharen

bescherm engel de roos_h525x0Ook in mandala’s worden engelen als beeldtaal regelmatig toegepast. Engelen komen op iconen ook veel voor omdat ze de verbinding vormen tussen de hemel en  het aardse leven. Volgens het Oude Testament zijn de hoogste groep in de hiërarchie van de engelenkoren de Serafijnen en Cherubijnen (Hebreeuws voor ‘de brandenden’).

Zij staan met hun respectievelijk zes en vier vleugels het dichtst bij God. Dan komen de Tronen en Machten als tweede triade en de Krachten en Aartsengelen als derde en voorlaatste groep. Als vierde en laatste groep staan de engelen en beschermengelen dicht bij ons.

Engelen werden in het oude testament als jonge mannen afgebeeld en kregen hun vleugels in de Byzantijnse tijd. Engelenvoorstellingen zijn veelvuldig op iconen te zien, bijvoorbeeld de aartsengelen Michaël en Gabriël. De icoon voorstelling uit het Oude Testament ‘De Triniteit’ met de engelen als goddelijke drie-eenheid, is bedoeld als zinnebeeld van de vader, de zoon en de heilige geest. Deze drie engelen zitten aan het gastmaal bij Abraham en Sara. Op tafel staat de offerschaal die door de engelen met de rechterhand wordt gezegend.

Je ziet deze icoon vaak als een belangrijk onderdeel op een beeldenwand, de Iconostase in de kerk. Met deze wand wordt in Oosterse Orthodoxe kerken het schip van de altaarruimte gescheiden. Al eeuwenlang kent de beeldenwand een vaste indeling.

Ikonen van engelen staan op de zijdeuren afgebeeld. De aankondiging van de aartsengel Gabriël staat op een van de koningsdeuren, de middelste deuren van de iconostase. De aartsengelen Michaël en Gabriël staan ook elk aan een zijde van Emmanuel, een mooie afbeelding van de jonge Christus. Engelen dragen vaak een band in het haar die bij de oren eindigt in een golvende krul, bedoeld als antenne naar God.  Zo ook op de iconen van de beschermengel en de aartsengelen.

Over drie aartsengelen wil ik iets meer vertellen omdat ze als beeltenis op iconen en voor mij persoonlijk belangrijk zijn.

 

Terug naar de inhoudsopgave

Share on Facebook0Share on LinkedIn0Pin on Pinterest0Tweet about this on TwitterShare on Google+0